Jutro Rękawka w Krakowie…

.

.

Jutro, 23 kwietnia, odbędzie się kolejna, tradycyjna, pogańska Rękawka w Krakowie. Zamieszczam pełną informację Centrum Kultury Podgórza o jutrzejszych obchodach:
.
Tradycyjne Święto Rękawki 2019
.

.
Około 300 wojów i białek, starcie dwóch wielkich armii, osada słowiańska i jarmark historyczny, czyli barwna i pełna przygód podróż w czasie do wieków średnich. Zapraszamy 23 kwietnia (w godz. 11.30-18.00) na Tradycyjne Święto Rękawki na Kopcu Krakusa. Podczas tegorocznych obchodów, organizowanych pod hasłem „Zdrowia, szczęścia. Niech się darzy…” uczestnicy będą mogli zobaczyć nie tylko rekonstrukcje wydarzeń i zwyczajów sprzed setek lat, ale również poznać tajniki wczesnośredniowiecznej medycyny i nauk magicznych. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.
.
Szacuje się, że tradycja odprawiania pogańskich obrzędów związanych z nadejściem wiosny, do których nawiązuje Święto Rękawki, sięga wczesnego średniowiecza (ok. VIII w.). Z czasem charakter wydarzenia się zmieniał – odchodzono od kultywowania zwyczajów zapoczątkowanych przez przodków i świątecznej atmosfery. W połowie XX w. Rękawka kojarzona już była jedynie z festynem i jarmarczną atrakcją. W 2001 r. – z inicjatywy Centrum Kultury Podgórza i drużyny Wojów Wiślańskich KRAK – udało się powrócić do historycznych korzeni święta i przygotować rekonstrukcję wydarzeń sprzed wieków. Od tamtej pory, co roku – we wtorek po Wielkanocy – pod Kopcem Krakusa można przenieść się w czasie i zobaczyć jak wyglądało życie we wczesnośredniowiecznych osadach, potyczki zbrojne wojów oraz tradycyjne obrzędy odprawiane z okazji nadejścia wiosny. Nie inaczej będzie i w tym roku. Nie zabraknie zarówno stałych, osadzonych w tradycji elementów związanych z obchodami Święta Rękawki jak i nowych, tematycznych propozycji – tym razem przed uczestnikami wydarzenia odkryjemy tajniki średniowiecznej medycyny i nauk magicznych. Podczas tegorocznej edycji święta, organizowanej pod hasłem „Zdrowia, szczęścia. Niech się darzy…”, będzie się można dowiedzieć jak przed wiekami, w różnych częściach Europy (na Słowiańszczyźnie Wschodniej i Zachodniej, w Skandynawii czy na węgierskich stepach) dbano o higienę, jak sobie radzono z chorobami, leczeniem ran oraz „niepomyślnymi zdarzeniami” i kto się tym zajmował. Edycja ta będzie wyjątkowa także z innego, ważnego powodu. – Tradycyjne Święto Rękawki to nasz największy i najbarwniejszy plenerowy projekt, który na stałe wpisał się już w poświąteczny kalendarz krakowian – dla wielu wizyta na Kopcu Krakusa, tuż po Wielkanocy, stała się rodzinną tradycją. Choć za każdym razem Państwa liczna obecność cieszy nas równie mocno, w tym roku będzie dla nas szczególnie ważna. Centrum Kultury Podgórza świętuje 35-lecie działalności i chcielibyśmy uczcić ten jubileusz wspólnie z Państwem, doskonałą zabawą we wczesnośredniowiecznym stylu – mówi Anna Grabowska, Dyrektor Centrum Kultury Podgórza.
.
Imprezę rozpocznie obrzęd rozpalenia ognia, a tuż po nim odbędzie się zwyczajowy bieg wojów (w pełnym uzbrojeniu) wokół Kopca. Po zakończeniu biegu wszystkie drużyny biorące udział w wydarzeniu (ponad 30) zaprezentują się publiczności. Będą wśród nich grupy rekonstrukcyjne z całej Polski, m.in. z: Krakowa, Warszawy, Katowic, Rzeszowa, Łodzi, Sanoka, Poznania i Zakopanego oraz goście z zagranicy (np. z Węgier). W programie Tradycyjnego Święta Rękawki 2019 znalazły się również ciekawe inscenizacje: „O grodzie słabującym”, „Leczenie chorych na wszelakie schorzenia”, „Leczenie obłędu” oraz „Jak prośbą i groźbą uzyskać od niebios dobrą pogodę i inne pożytki?”. Nie zabraknie również wróżby pomyślności dla grodu Kraka, której głównym elementem będzie wielkich rozmiarów kołacz.
.
Punktem kulminacyjnym (godz. 16.00) będzie starcie Wiślan z najeźdźcami. Jednak zanim wojowie skrzyżują broń, do walki staną dwie wiedźmy. Stawką tego pojedynku będzie przychylność i wsparcie bóstw podczas bitwy. Armia mająca ich po swojej stronie może być spokojna o wynik zbrojnej potyczki. Tych, którzy pomimo lub z braku opieki ze strony niebios odniosą rany opatrywać będą zielarki.
.
Zgodnie z motywem przewodnim tegorocznej edycji Tradycyjnego Święta Rękawki na uczestników wydarzenia będą również czekać „Wiedzący”, czyli wczesnośredniowieczni specjaliści od zdrowia i szczęścia: wiedźma słowiańska, skandynawska goði, szaman węgierski, alchemik bizantyjski oraz zielarka. Każdy z nich będzie miał swoje wyjątkowe stanowisko, a alchemik zaprosi do jedynej w swoim rodzaju pracowni, w której dziać się będą rzeczy magiczne. W ramach „Gry Grodowej” będzie można również zasięgnąć rady „Wiedzących” mierząc się z kolejnymi, wczesnośredniowiecznymi wyzwaniami – np. próbując dociec czemu krowa gospodarza przestała dawać mleko, albo dlaczego niewiastę boli głowa i jest oziębła.
.
Przez cały czas trwania imprezy będzie też można zaglądać do osady słowiańskiej i zobaczyć jakie rzemiosła uprawiano w średniowieczu, jakie stroje wtedy noszono i co jedzono – chętni będą mogli spróbować potraw gotowanych według przepisów naszych przodków. Nie zabraknie również muzycznych akcentów z epoki. W programie znalazły się dwa 30-minutowe koncerty muzyki średniowiecznej, pierwszy o godz. 14.10, drugi – w wykonaniu zespołu muzyki dawnej Szelindek z Węgier – o godz. 17.30.
.
Na wszystkich, którzy 23 kwietnia wybiorą się na Tradycyjne Święto Rękawki będą także czekać dwie ciekawe wystawy. Pierwsza z nich „Na szczycie Kopca rósł dąb wiekowy…”
– przygotowana przez Muzeum Archeologiczne w Krakowie – będzie poświęcona legendarnym przekazom na temat Kopca Krakusa oraz datowaniu na podstawie wieku drzew. Druga „Śladami historii – 35 lat Centrum Kultury Podgórza”, to jubileuszowy projekt obrazujący ponad trzy dekady działalności CKP, w tym organizację Tradycyjnego Święta Rękawki.
.
Organizatorzy: Centrum Kultury Podgórza, Drużyna Wojów Wiślańskich KRAK (grupa rekonstrukcyjna), Rada Dzielnicy XIII Podgórze
Współorganizator: Muzeum Archeologiczne w Krakowie
Partner: Totalizator Sportowy
Sponsorzy: Auchan, FoodCare sp. z o.o. – Ostromecko, Szubryt – zakłady mięsne, Piekarnia Prima Art
Patroni medialni: TVP 3 Kraków, Radio Kraków, Karnet, Dziennik Polski, magazyn historyczny „Mówią Wieki“, portal Histmag.org, Magiczny Kraków – Oficjalny Serwis Miasta Krakowa, dwutygodnik miejski „KRAKÓW.PL“, Stowarzyszenie PODGORZE.PL
.
UWAGA: w związku z organizacją Tradycyjnego Święta Rękawki, 23.04.2019 r. Centrum Kultury Podgórza (ul. Sokolska 13) będzie zamknięte. Do zobaczenia pod Kopcem Krakusa!
.
Tradycyjne Święto Rękawki 23.04.2019 | PROGRAM
Zdrowia, szczęścia. Niech się darzy…
.
godz. 11.30
Wejście wojów na Kopiec Krakusa (30 min.)
godz. 12.00
Obrzęd rozpalenia ognia na Kopcu Krakusa (20 min.)
godz. 12.30
Bieg wojów w pełnym uzbrojeniu dookoła Kopca (20 min.)
godz. 13.00
Przedstawienie drużyn (30 min.)
godz. 13.40
„O grodzie słabującym” – inscenizacja (30 min.)
godz. 14.10
Koncert muzyki średniowiecznej (30 min.)
godz. 14.45
Wróżba pomyślności dla grodu Kraka (15 min.)
godz. 15.00
„Leczenie chorych na wszelakie schorzenia” – inscenizacja (20 min.)
godz. 15.20
„Leczenie obłędu” – inscenizacja (15 min.)
godz. 16.00
Starcie dwóch armii: Wiślanie kontra najeźdźcy (50 min.)
– bitwę poprzedzi pojedynek wiedźm
– w przerwie opatrywanie rannych przez zielarki
godz. 17.10
„Jak prośbą i groźbą uzyskać od niebios dobrą pogodę i inne pożytki?” – inscenizacja (20 min.)
godz. 17.30
Koncert zespołu Szelindek – muzyka średniowieczna (30 min.)
.
Ponadto:
– Osada słowiańska
– Jarmark historyczny i stoiska rzemieślnicze
– Stanowiska „Wiedzących”, czyli wczesnośredniowiecznych specjalistów od zdrowia i szczęścia: wiedźmy słowiańskiej, skandynawskiej goði, szamana węgierskiego, alchemika bizantyjskiego (pracownia) i zielarki
– Świątynia przedchrześcijańska (Gontyna)
– „Gra Grodowa”
– Wystawa „Na szczycie Kopca rósł dąb wiekowy…”, przygotowana przez Muzeum Archeologiczne w Krakowie
– Wystawa „Śladami historii – 35 lat Centrum Kultury Podgórza”
.
Tradycyjne Święto Rękawki | KRONIKA I CIEKAWOSTKI
.
VIII . – prawdopodobna data usypania Kopca Krakusa
XV w. – na Kopcu Krakusa odbywały się tajemne obrzędy zaduszek wiosennych z ucztą pogrzebową i paleniem ogni, które w „Kazaniach trzemieśniańskich” krytykował Michał
z Żarnowca (1497 r.).
II poł. XVI w. – Szczepili lucos z drzew osobliwych gaiki i pieniądze szczerosrebrne, które zowią świętego Jana pieniędzmi rozsiewali (…) i igrzyska tu rozmaite sprawowali.
/„Księgi Hetmańskie” Stanisława Sarneckiego/
Prawdopodobnie zaduszki odbywały się w pierwszy dzień wiosny i z tej okazji wzgórze Kopca było oświetlane „oczyszczającym ogniem”. Sadzono również święte gaiki – przypuszczalnie, by dusze zmarłych powracających w postaci ptaków miały gdzie odpocząć. Złe duchy odganiano organizując pokazy szermierki. Prawdopodobnie z tego samego powodu w ziemię zaorywano monety z podobiznami św. Jana.
Aby przyciągnąć uczestników pogańskiego święta u podnóża Kopca Krakusa władze duchowne wybudowały kościół pod wezwaniem św. Benedykta, w którym tego samego dnia co zaduszki odbywał się odpust.
XVII w. – po raz pierwszy pojawia się nazwa Kopiec Krakusa oraz Rękawka na oznaczenie wzgórza, na którym usypany był Kopiec. Określenie rękawka pochodzi z języka starosłowiańskiego, od słowa raka/rakew oznaczającego trumnę lub grób.
XVIII w. – najtrwalszym śladem po pogańskim święcie wiosennym jest zwyczaj urządzania na Kopcu styp pogrzebowych za zmarłych, którym poświęcano chleb, jabłka, a przede wszystkim jajka, które – jak wierzono – miały moc zjednywania dobra, obrony przed złem, a jako ziarno życia zasilały duszę zmarłego. To właśnie stąd pochodzi zwyczaj zrzucania pożywienia ze stoków Kopca wprost w ręce okolicznej biedoty, który zachował się do XIX w.
XIX w. – Rękawka to główna atrakcja, z powodu której do Podgórza przybywali mieszkańcy całego Krakowa.
5 kwietnia 1836 r. – dekret władz austriackich zakazujący wejścia na Kopiec spowodował, że ludność cofnęła się na Wzgórze Lasoty, pod kościół św. Benedykta i wtedy po raz pierwszy obrządek rzucania jaj i bułek odbył się właśnie tam.
1846 r. – wybudowanie wokół Kopca fortu wojskowego ostatecznie przesądziło o przeniesieniu Święta Rękawki w pobliże kościoła św. Benedykta.
1897 r. – dekret władz austriackich zakazujący zrzucania z góry żywności wydany z powodu „dantejskich scen, które się przy tym rozgrywały”.
I poł. XX w. – Rękawka to już tylko festyn i jarmarczna atrakcja Podgórza (choć jeszcze w 1939 r. największą atrakcją było zrzucanie z góry chleba, jabłek, pisanek, zabawek, baloników).
2001 r. – Centrum Kultury Podgórza wraz z Drużyną Wojów Wiślańskich KRAK postanowili powrócić do słowiańskich korzeni tego święta i przygotować rekonstrukcję wydarzeń sprzed wieków pod Kopcem Krakusa.
.


.

.
.
xxxxxxxxxxxxxxx
.
.
Wszystkim uczestnikom życzę świetnej zabawy. A czytelnikom mieszkającym w pobliżu, którzy na Rękawkę nie chodzą, serdecznie tę imprezę polecam. Cieszy fakt, że w mieście, które katolicy okrzcili mianem „miasta JP nr 2” ta pogańska tradycja cieszy się rosnącą popularnością. Tegoroczny program zawiera punkty programu „pachące” pogaństwem czy wręcz będące czysto pogańskimi. Ciekawe co by na to Wojtyła powiedział…
O Rękawce już pisałem:
.
Już wiele wieków temu kler próbował zwalczać Rękawkę. W tym celu w pobliżu Kopca Krakusa krystowiercy już gdzieś w XI-XII wieku zbudowali kościół „św. Benedykta”. Zapędzano do niegu ludność idącą pod Kopiec. Pogańską Rękawkę miał zastąpić katolicki „odpust”. Ale ta podróba nie udała się. Owszem, ten i ów po drodze szedł do kościoła, ale potem pędził na Kopiec. Także bulla papieska z XIII wieku, potępiająca pogańskie obrzędy w Krakowie nie poskutkowała. Lud kochał Rękawkę. Dopiero austriacki zaborca w roku 1897 ostatecznie ją zakazał.
W sumie Rękawka była jednym z tych pogańskich obrzędów, które – zwalczane przez kk – utrzymały się najdłużej – ponad 900 lat. I dobrze że są obecnie kontynuowane.
Ale i kk nie próżnuje…
Wspomniany już kościół Benedykta otwierany obecnie jest dwa razy w roku – na imieniny „patrona” – 21 marca (sabotaż Jarych Godów) – i właśnie w dniu Rękawki (takoż sabotaż). Przy czym, stosunkowo niedawno, nim Rękawkę reaktywowano, był zarośniętą drzewami i chaszczami odrapaną ruderą:
.
.
A w czasach PRL był kompletnie zaniedbany (zdjęcie z lat 6o-tych XX wieku, nim zarósł drzewami):
.
.
Odrodzona Rękawka wybudziła krakowski kler z błogiego letargu. Zakasali kiecki i wzięli się do roboty. Ruderę odremontowano, wycięto większość zarastających ją drzew i chaszczy i wyrychtowano „Benedykta” na błysk:
.
.
No i uatrakcyjniono odpusty, które są ponownie kościelnym sabotażem Rękawki i próbą odwodzenia od udziału w niej mieszkańców.
.

.
Aby uatrakcyjnić tę katolicką podróbę, organizowane jest pod kościołem w dniu Rękawki nawet „wesołe miasteczko” (w tle widać Kopiec Krakusa).
.
.
.
Kler korumpuje dzieci i ich rodziców, proponując im zamiast ciekawego, edukacyjnego programu Rękawki odpustową tandetę: baloniki, zabawki, cukierki, watę cukrową, lody i inne słodycze oraz jazdę jakąś „kolejką”, zjeżdżalnię/ślizgawkę i skakanie na trampolinie bungee. No i oczywiście „odpust” iluś tam lat wyssanego z palca „czyśćca”.
Jest żenujące, jakimi metodami czarna sotnia odciągać próbuje ludzi od pogańskiej Rękawki – nawet kosztem zdrowia dzieci (słodycze, zwłaszcza w większej ilości, są wyjątkowo szkodliwe).
Ale i tak od lat frekwencja na pogańskiej Rękawce zazwyczaj  jest znacznie większa niż na kościelnym „odpuście”.
.
.
Balonikami, watą cukrową i lodami, a tym bardziej „odpustem” nie każdego da się przekupić…
.
.
opolczyk
.
.

PS

Na marginesie zaznaczę jeszcze, że remont „Benedykta” w celu sabotowania Rękawki przypomina remont „paskudy” (tak nazywam kościół na Ślęży), gdy coraz częściej i coraz liczniej była odwiedzana przez całe grupy rodzimowierców i gdy w 2010 roku w domu PTTK ustawiono posąg Świętowita. W odpowiedzi na to w roku 2012 katolactfo ruszyło do operacji zawłaszczenia i skatoliczenia Ślęży. Zaczęli remontować paskudę, ustawili tzw „drogę krzyżową” i usunęli posąg Świętowita. Ale o tym napiszę w najbliższych dniach…

.
.
.
Reklamy